V. WNIOSKI

       Doskonalenie postaci leku zmierza obecnie głównie w kierunku badania możliwości zastosowania nowych substancji pomocniczych i rozwiązywania określonego problemu technologicznego dotyczącego danej substancji leczniczej. Dominującą staje się tendencja do modyfikowania postaci leku, w celu zapewnienia mu lepszej dostępności i skierowanie na odpowiednie miejsce działania.

       Celem podjętej pracy było zastosowanie nowych składowych formulacyjnych – tenzydów niejonowych, oraz oszacowanie wpływu substancji pomocniczych tabletki na proces micelarnej solubilizacji i rozpuszczalności trimetoprimu (TM) , co w konsekwencji dawałoby możliwości ich wykorzystania w formulacji postaci leku.

        TM to związek biologicznie czynny, bardzo trudno i w niewielkim stopniu rozpuszczający się w wodzie. W pierwszej kolejności należało uczynić więc wszystko, by usprawnić ten proces na sposób ilościowy. Z grupy niejonowych związków powierzchniowo czynnych wybrano trzy: rokanole, rokacety i pluroniki, próbując pośród nich znaleźć solubilizatory wysoce selektywne dla trimetoprimu. Stwierdzono, że ich obecność wpływa znacząco na poprawę jego rozpuszczalności, a omawiana zależność przyjmuje charakter liniowy. Wraz ze wzrostem stężenia ekspozycjnego tenzydu rośnie ilość zsolubilizowanej substancji. Najbardziej optymalne warunki dla przebiegu procesu solubilizacji trimetoprimu zostały stworzone przy udziale rokacetów i pluroników o największych masach cząsteczkowych: rokacetów R-40 i R-70, pluroników F-94 i F-108 oraz rokanolu 0-18. Przy ich udziale, rozpuszczalność rzeczywista trimetoprimu przyjmowała najwyższe wartości, co pozwala myśleć o wykorzystaniu ich jako składowych formulacyjnych tabletki.

        Oddzielnym zagadnieniem prac badawczych, było określenie wpływu substancji pomocniczych na proces solubilizacji.. Zdając sobie sprawę z faktu, że ich obecność w postaci leku jest nieunikniona, a dodatek nie pozostaje bez wpływu na substancję biologicznie czynną, w procesie projektowania postaci leku, należy uczynić wszystko dla zapewnienia jej maksymalnej trwałości, odpowiedniej szybkości uwalniania, a w konsekwencji uzyskania zamierzonego efektu terapeutycznego.

       W procesie micelarnej solubilizacji trimetoprimu w obecności wybranych substancji pomocniczych: celulozy i PVP, swą wysoką efektywność potwierdziły wyselekcjonowane wcześniej tenzydy: rokanol R-40 i R-70, pluronik F-94 i F-108 oraz rokanol 0-18 ( przy udziale których rozpuszczalność rzeczywista czystej substancji biologicznie czynnej przyjmowała najwyższe wartości .)

       Dodatek substancji pomocniczych nie pozostawał jednak bez wpływu na rozpuszczalność trimetoprimu. Obecne w roztworze w ilościach proporcjonalnych do ich zawartości w tabletce, powodowały tworzenie się kompleksów adsorpcyjnych między nimi, a biologicznie czynnym trimetoprimem, w sposób zdecydowany zmniejszały jego rozpuszczalność, a w konsekwencji i dostępność. Silne właściwości adsorpcyjne wykazała tak celuloza jak i poliwinylopirolidon, choć w obecności tego drugiego, stężenia zsolubilizowanego trimetoprimu były zdecydowanie najmniejsze.

       W ostatnim etapie pracy oceniano zdolności wybranych tenzydów do solubilizacji trimetoprimu w gotowej postaci leku. Wykorzystano dwa rodzaje tabletek – trimetoprim 100mg (tabletka A i tabletka B), w formulacji których oparto się na klasycznych w bezpośrednim tabletkowaniu, substancjach pomocniczych: celulozie i poliwinylopirolidonie. Ich dodatek miał zapewnić uzyskanie postaci leku o oczekiwanych właściwościach technologicznych, jak i farmakologicznych. W recepturze tabletki B zastosowano dodatkowo specjalny proces technologiczny. Dla uniknięcia ujemnego wpływu na dokładność dozowania – złych właściwości nasypowych proszków poddawanych bezpośredniemu tabletkowaniu, zwykłe leje nasypowe zastąpiono specjalnymi mieszalnikami, mającymi zapewnić równomierne zsypywanie się proszku i wypełnianie otworów matrycy.

       Niestety dostępność trimetoprimu z tabletek wytworzonych na bazie celulozy i poliwinylopirolidonu; tak tabletek A ( otrzymanych bez modyfikacji procesu tabletkowania ), jak i tabletek B; badana w roztworach wybranych tenzydów była znacząco niższa niż rozpuszczalność czystego związku badana zarówno w obecności, jak i bez udziału substancji pomocniczych. Na uwagę zasługuje jednak fakt, że dokonana w procesie tabletkowania zmiana technologii miała wpływ na poprawę rozpuszczalności trimetoprimu, gdyż jego dostępność z tak wytworzonej postaci leku nieznacznie, lecz jednak wzrosła.

 

        Podsumowując należy stwierdzić, że niejonowe tenzydy z grupy rokanoli, rokacetów, czy pluroników, zastosowane jako solubilizatory dla trimetoprimu, mogą zapewnić poprawę jego dostępności.

        Substancje pomocnicze, jak celuloza i poliwinylopirolidon nie są wskazanymi, podobnie zresztą jak proces bezpośredniego tabletkowania do stosowania w formulacji stałej, doustnej postaci leku zawierającej micelarnie zsolubilizowany trimetoprim.

EMAIL SPIS TREŚĆI
POPRZEDNI ROZDZIAŁ (OMÓWIENIE WYNIKÓW - Część 2.)
LITERATURA

MAGISTER 2000 (c)